ج ) يك روايت از رواياتى كه بلاذرى بدون ذكر واسطه از واقدى آورده است . د ) هيجده فقره از مجموع 116 نقل قول . تفاوت روايات واقدى در انساب الاشراف و طبقات الكبرى 1 . تفاوت به تفصيل و اجمال گاهى اطلاعاتى كه بلاذرى به روايت محمد بن سعد از واقدى ارائه مىدهد ، بيش از اطلاعاتى است كه ابن سعد از واقدى در طبقات ارائه مىدهد ؛ براى نمونه ، بلاذرى ذيل روايتى از واقدى دربارهء زمان و مكان نزول وحى گفته است : « و كان قبل ذلك يرى و يسمع » . « 1 » همچنين در كيفيت نزول وحى گفته است : جبرئيل سه مرتبه بر پيامبر ( ص ) نازل شد و در مرتبه سوم رسالت را به پيامبر ( ص ) عرضه داشت . « 2 » ابن سعد اين دو روايت را با همان سندها ، ولى بدون اين جملات آورده است . « 3 » بلاذرى از محمد بن سعد از واقدى روايت كرده است كه : « أوّل من اسلم من الرّجال زيد بن حارثة » « 4 » و ابن سعد از واقدى چنين نقل كرده است كه : « أوّل من اسلم زيد بن حارثة » . « 5 » بلاذرى از محمد بن سعد از واقدى روايت كرده كه : « اسلم خباب مع بنى مظعون و ابى سلمة بن عبد الاسود و جماعة من اصحاب رسول الله ( ص ) قبل دخول الأرقم » . « 6 » ابن سعد با همان سند چنين آورده است : « اسلم خباب بن الارت قبل أن يدخل رسول الله ( ص ) فى دار الأرقم » . « 7 » روايت بلاذرى و ابن سعد دربارهء زمان هجرت به حبشه و برگشت مهاجران ، هر كدام داراى اضافات و كاستيهايى است . « 8 » 2 . تفاوت در تعبير و الفاظ ابن سعد به نقل از واقدى ، در معرفى اولين مسلمان گفته است : « أصحابنا مجمعون انّ أوّل أهل القبلة الّذى استجاب لرسول اللّه ( ص ) خديجة » . « 9 » بلاذرى اين مطلب را با عبارت

--> ( 1 ) . انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 115 . ( 2 ) . همان ، ج 1 ، ص 116 . ( 3 ) . طبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 152 و 153 . ( 4 ) . انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 125 . ( 5 ) . طبقات الكبرى ، ج 3 ، ص 32 . ( 6 ) . انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 200 . ( 7 ) . طبقات الكبرى ، ج 3 ، ص 122 . ( 8 ) . انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 263 و طبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 161 . ( 9 ) . طبقات الكبرى ، ج 3 ، ص 15 .